Bóng rổ – Lịch sử hình thành và phát triển

Share on:

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on telegram

Table of Contents

Bóng rổ là một trong những môn thể thao được yêu thích nhất tại Mỹ và trên toàn thế giới. Nếu bạn cũng có niềm đam mê với môn “thể thao đường phố” này, hãy cùng tìm hiểu về lịch sử môn bóng rổ qua bài viết sau nhé.

Cha đẻ của bóng rổ

Vào năm 1891, môn thể thao bóng rổ được phát minh bởi tiến sĩ James Naismith trong thời gian giảng dạy tại trường YMCA (nay là trường Springfield College) ở Springfield, Mỹ. Đây là một môn có thể chơi trong nhà khi mà người ta không thể chơi những môn thể thao ngoài trời như bóng đá hay bóng chày vào mùa đông.

Trong lịch sử, bóng rổ được phát minh để chơi trong nhà vào mùa đông
Bóng rổ được phát minh để chơi trong nhà vào mùa đông

Tiến sĩ James đã sáng tạo nên bóng rổ từ những trò chơi cổ như Ullamaliztli và Pok-Tapok. Ullamaliztli là trò tranh cướp bóng của người Aztec. Còn Pok-Tapok là môn thể thao truyền thống của người Maya với trái bóng được người chơi ghi bàn bằng cách ném vào vòng đá được treo trên không.

Cách chơi nguyên bản

Có nhiều điểm thú vị, bóng rổ nhanh chóng được nhiều người biết đến trên khắp nước Mỹ. Đến nay, môn thể thao trong nhà này được hàng triệu người trên thế giới chơi.

Ban đầu, James chọn trái bóng rổ có chu vi 76,2cm bằng trái bóng đá, cầm vừa tay và ai cũng có thể chuyền và bắt được. Rồi ông gắn vào hai ban công phòng tập cao 3,05 m hai cái rổ để chơi. và từ đó tạo nên chiều cao chuẩn của cột bóng rổ.

Chiều cao chuẩn của bảng rổ là 3,05 m

Lúc đầu, rổ James sử dụng là loại có đáy nhưng sau khi thử nghiệm thì ông nhận ra là nó có nhiều bất lợi như mỗi đội đều phải có thành viên để lấy banh. Vì vậy, ông thay bằng loại rổ mới không đáy và được gắn lưới để khiến bóng chỉ rơi theo phương thẳng đứng chứ không văng đi xa.

Ngoài ra, lớp học đầu tiên James quản lý có 18 học viên, chia ra thì mỗi đội được khoảng 9 người. Sau này, luật thay đổi, số lượng thành viên giảm xuống còn 7 và sau đó là còn 5 người theo như luật chơi bóng rổ hiện đại.

Tóm tắt lịch sử hình thành

  • Năm 1891, tiến sĩ James Naismith phát minh bóng rổ.
  • Năm 1893, James đổi rổ có đáy thành rổ vành kim loại có lưới.
  • Năm 1894, chu vi trái bóng rổ được điều chỉnh tăng từ 76,2cm lên 81,3cm.
  • Năm 1895, luật bóng rổ thêm quy định các quả ném phạt thực hiện cách cột bóng rổ 4,572m.
  • Năm 1896, áp dụng luật chơi cho phép player được quyền dẫn bóng trong mọi tình huống.

Phân loại hình thức chơi

Sau khi lan rộng ở Mỹ, bóng rổ nhanh chóng lan ra trên toàn thế giới và trở thành môn thể thao quốc tế. Có hai hình thức chơi phổ biến đó là:

  • Bóng rổ chuyên nghiệp: Thi đấu hai đội, mỗi đội 5 người và 2 bảng rổ (theo luật chơi của FIBA và NBA).
  • Bóng rổ đường phố: Mỗi đội có khoảng 3 người chơi và 1 bảng rổ.

Điểm được ghi bằng cách đưa bóng vào rổ. Kết thúc thời gian thi đấu, đội nào ghi được nhiều điểm hơn thì sẽ trở thành đội chiến thắng.

Chuyên nghiệp

Trong thi đấu chuyên nghiệp, một trận đấu bóng rổ có 4 hiệp, mỗi hiệp kéo dài 10 phút. Sẽ có 2 phút nghỉ giữa hiệp 1 – 2, khoảng 15 phút nghỉ đổi sân và 2 phút nghỉ giữa hiệp 3 – 4. Nếu sau 4 hiệp mà tỷ số hòa nhau thì sẽ thi đấu hai hiệp phụ, mỗi hiệp 5 phút để phân thắng bại. Sau một hiệp phụ, nếu có sự cách biệt tỷ số thì trận đấu sẽ được kết thúc.

Sân bóng rổ có hình chữ nhật và được chia làm đôi. Mỗi đội có nhiệm vụ bảo vệ bảng rổ ở phần sân của mình và đưa bóng vào rổ đối phương càng nhiều càng tốt. Nếu ném bóng thành công thì sẽ được cộng hai điểm và bóng được trả về cho đội kia. Trong trường hợp ném ngoài vạch ba điểm thì được cộng 3 điểm.

Trong trận đấu, sẽ có trường hợp cầu thủ tranh cướp bóng dẫn đến phạm lỗi với đối phương. Lúc này, trọng tài có thể cho đội có thành viên bị phạm lỗi thực hiện 2 – 3 cú ném phạt với mỗi cú ném thành công tương đương 1 điểm.

Đường phố

Bóng rổ đường phố hay còn được gọi là “Streetball”, về cơ bản có luật chơi gần giống với bóng rổ chuyên nghiệp. Tuy nhiên quy định của hình thức chơi này cũng không quá khắt khe, mỗi đội có thể có 1 – 5 player tùy thỏa thuận (thường là 3 người).

Luật chơi bóng rổ đường phố không quá khắt khe như bóng rổ chuyên nghiệp

Chiến thuật khi chơi Streetball cũng khá đơn giản, chủ yếu là những pha 1 kèm 1 trong trận đấu nhằm thực hiện những kỹ thuật, những động tác đầy hoa mỹ để đưa bóng vào rổ đối phương. Bóng rổ đường phố cũng chấp nhận một số lỗi như cho phép ngửa bóng lên trên khi dẫn bóng hay ăn gian nửa bước khi thực hiện động tác “Hai bước lên rổ”. Bên cạnh đó, một số va chạm nhỏ không ảnh hưởng đến người chơi khác cũng được cho qua.

Bóng rổ, dù chuyên nghiệp hay đường phố, cũng có những đóng góp và cống hiến cho nền thể thao thế giới. Tại Việt Nam, bóng rổ dần được phổ biến không chỉ qua những giải đấu chuyên nghiệp do VBA tổ chức mà còn qua nhiều giải phong trào phát triển mạnh khắp các tỉnh thành.

Phần sau: Phân biệt bóng rổ đường phố và bóng rổ chuyên nghiệp

Don't forget to share this post!

Share on:

Share on facebook
Facebook
Share on linkedin
LinkedIn
Share on twitter
Twitter
Share on telegram
Telegram

Share on:

Share on facebook
Share on linkedin
Share on twitter
Share on telegram